YÖREYE ÖZGÜ SÖZLER

 

(ALINTI)

Vezirköprü'ye ait Halk edebiyatının çok fazla geliştiği söylenemez.

 Ancak kendine has bir konuşma lisanı vardır. Konuşmalar

 yöre içerisinde ağız bakımından farklılıklar gösterir.

 

Örneğin : ( Va ) Var, (Geliyam) Geliyorum, Gelü (Gelecek) gibi yarım yarımdır.

Daima kalın seslerle bitirilir.Kendine has mahalli kelimeler de vardır.

Size Dergisinde yayımlanan (Vezirköprü ye özgü sözcükler ve Vezirköprü ağzı )

derlemesini aynen yazıyoruz. Derleyen: Hayrettin İVGİN

Acuk : Ekşi Dağ elması Afur : Ahır Alaf : Vücut ateşi, öfke Alentirik: Elektirik Algun :Kanalizazyon Amel : İshal Anadut : Sap atmaya yarayan üç çatallı araç. Anduk : Aptal, Ahmak Aralık : Sokak Aşene : Mutfak Bağarsuk : Bağırsak Baldırcan : Patlican Bazlanbaç : Saçda pişirilen ekmek bir oturak iskemle Bişi : Yağda pişirilmiş Hamur ekmek Bocut : Kütükten yapılmış testi Bun : Bunaltı Cara : Sigara Cık : Hayır, yok anlamına çıkarılan ses Cimcik :Bir hamur yemeği adı. Cula : Karga Cücük : Civciv Çapula : Ayakkabı çevirmeye yarayan tahtadan yapılmış araç. Çeyle : Moloz, enkaz Çıkı : Ufak bohça Çimin :Sivri sinek cins.den ufak sineklere verilen ad. Çimmek : Yıkınmak Çıtma : Kapuska Çıtmuk : Çitlenbik Çokmak : Havlamak Çostik : Hayvan boynuzu ile oy.nan bir çocuk oyunu. Çöğdürün çüş :Tahter*******li Çördük : Küçük bir armut çeşidi Çötle : Çeşme lülesi Çötür: Kısa boylu Daku : Takı, Hediye Dansuklamak : Alay etmek Dapçuk : Taşkın, Şımarık Deri günü : Pazartesi Dingil Dombalak : Tepe takla Dişöğü : Kösüre taşlarını dişleyen çekiç Doguzluk : Fısın adı da verilir.Değrimende Döklüm : Döküntü Döngel : Muşmula Dümbelak : Dümbelek Ellaam : Herhalde elvan rengi boya yapılır. Emik : Köpek Emme : Hala Enak : Bilye Fışkı : Çöp Gadaşım : Kardeşim Gayfaltı: Kahvaltı getirmek.Bu hamura zuvala denir Gingil : Horoz ibiği Gırba : Kurbağa Gırnata : Klarnet Gırnata : Klarnet Gısıruk : Delik, Aralık Gödek : Saklanbaç oyununda Söbeleyemeyen Göğ : Gökyüzü, Mavi Gölbez : Köpek Yavrusu Gölük :Eşek Gövermek : Gök rengi haline gelmek gözenekleri geniş elek. Gunnamak: Yavrulamak Gusmuk : Kusmak Guymak : Koymak Güdük : Kısa Gümballa : Yatmak Günücü : Kıskanç Güyo : Güveyi , Damat Habar : Haber Halbur : Buğday elemeye yarayan elekten                                                               Harar : Geniş Çuval Havf : Çeşmenin önündeki oluk Havruz : Lazımlık, hacet kabı Havuç : Öğütülmüş çam kabuğu. Bundan Haydos : Çalgıcı Hayva : Ayva Hevüç : Havuç Horuz : Horoz Hosul : Mısırın suda pişmişi

Hörpük : Helvanın keşi İdare lambası : Küçük gaz lambası İlimon : Limon İlistir : Kevgir İlk duba : İlk defa İnge : Yenge İskembi : İskemle Işıklık : Pençere Kadınge : Ustanın hanım suyun döküldüğü yer.Savağın uç kısmı. Kargaburnu : Demircilikte kullanılan bir alet. Katık : Süzme yoğurt Kaypak :Hamurdan yapılan bir yiyecek adı Kelem : Lahana Kepçük : Çirkin Kesmük:Elma, armut gibi meyvaların yendik- Kiren : Kızılcık Küsüre:Büyük bileği taşı. Kolla çevrilir. Küt iskemle :Küçük ve özel olarak yapılmış Lağan : Leğen Makat : Tahta kerevet Mandal : Kapı Kolu Marsuk : Henüz tam anlamıyla yanmamış kömür. Maymun : Topaç Mazah yeri :Eğlence yeri Mekük : Mekik Mida : Mide Mıhlama : Bir yemek çeşidine verilen ad. Motur : Traktör Mumbar : Bağırsak                Namazlo : Namazlık Nanin : Nalın Nodul : Ucuna demir çivi çakılmış övendere Oklo : Oklava olmamış şekli, hıyar,salatalık Öğendere : Hayvanları sürmeye yarayan çobanların Örsün : Hamur kesme aracı Ötürak : ishal Öyükmek : Batmak Pançak : Pençe Penak : Pençeredeki çevreler Pin : Kümes Pırtı : Basma, ve Benzeri satılan bez Pıtpıt : Yuvarlak köy ekmeği, pıtıl da denir. Pöhrenk : Lagımlara döşenen toprak su büzü Püsürgeç : Saç üzerinde ekmek ve yufka Saku: Ceket . Savak : Değirmen oluğu Sile : Gön kazındıktan sonra derinin gömüldüğü yer Sindik:Pire yavrusu Soku : Buğdayın yada bulgurun dövüldüğü içi çukur büyük taş Sürgüç : Bulaşık bezi Şibşib : Hızlı hızlı Şilepe : Tatlıdan dolayı yapış yapış olma Şina :Demir çember Şire : Şıra Tahtambeç :Evlerde iskele balkon, çıkma Taslama: Övünme ten sonraki artığı, Eşelek Toktok : İnce bulgurdan yapılan pilav Tomafil : Otomobil Tosba : Kaplumbağa Töktök: Hindi Tumman : Don Tükmük: Tükürük Varu : Varır ve çiftcilerin kullandığı uzun sopa Vıy : Vay Yanı : Değil mi? Yanim: Yeğenim Yansulamak: Yanlışını bulmak Yanşama: Dırdır etmek, Çenelemek Yarnım sıra : Arkam sıra Yasduk : Yastık Yavşuk : Bit yavrusu Yolu : Çarşamba Yüzüm Güylü : Yüz üstü Zağar : Köpek Zahir : Her halde Zavrak : Meyve ve sebzelerin henüz Zibidi : Parasız Zıbın : İç Gömleği Zilli : Oynak Zuvalamak: Hamuru Yuvarlak hale